نوشته های من

توضیح: متن این نوشته از e-mail ای هست که بعد از تحقیق در مورد این مطلب و در همون زمان برای دوستانم فرستاده بودم.

سلام به همه دوستانم :)

خوب این چند وقت همه e-mail هام در مورد فلسفه شده چون خودم دارم در مورد فلسفه مطلب میخونم...

در معرفی که از نیچه نوشته بودم، نوشتم که یکی از کسایی که در فلسفه پیرو نیچه بوده "ژان پل سارتر" هست...شهریور و مهر امسال نمایشی بر اساس یکی از نمایشنامه های سارتر در تاترشهر اجرا شد به اسم "گوشه نشینان آلتونا" که گفتم شاید جالب باشه یه سری اطلاعات در این مورد بفرستم...

سارتر با اینکه در فلسفه پیرو نیچه بوده ولی در انکار وجود خدا افراطی تر از نیچه هست...در فلسفه نظریه اگزیستانسیالیسم (انسان محوری) رو داشته که شاید به نوعی ادامه نظری باشه که نیچه با طرح "ابر انسان" آغاز کرد...

در مورد سارتر و فلسفش آخر e-mail ام یه لینک هست که اگر حوصله داشتین بخونین...اگر هم میخواین به صورت خلاصه بدونین اون نوشته ای که از یه لینک دیگه paste کردم رو که بخونین یه اطلاعات کلی به دست میارین در مورد سارتر...

در مورد نمایشنامه "گوشه نشینان آلتونا" (من فرانسوی بلد نیستم ولی به انگلیسی اسم این نمایش رو محکومین آلتونا ترجمه کردن که با توجه به موضوع نمایشنامه به نظرم خیلی بیشتر این اسم هماهنگی داره)...در مورد یه افسر نازی هست که به خاطر جنایاتی که در جنگ مرتکب شده 15 سال خودش رو در یه اتاق حبس کرده و سعی میکنه که دفاع بکنه از کارهایی که انجام داده...

مطابق نظر سارتر انسانها مسئول تمام اعمال خودشون هستن...نمیتونن هیچ موقع بهانه بیارن که تقدیر و سرنوشت باعث شد که کاری رو انجام بدن یا اینکه نوعی از اجبار در انجام اون کار داشتن...سارتر معتقده که هر کسی در هر زمان و موقعیتی به صورت کامل مسئول کارهایی هست که انجام میده...این نظر در این نمایش به خوبی دیده میشد...

بخش دیگه ای از نظرات سارتر که در این نمایشنامه نشون داده شده بود این بود که انسانها به دست خودشون برای خودشون بدبختی به ارمغان میارن...نظری که بخصوص بعد از جنگ جهانی دوم در اروپا خیلی طرفدار پیدا کرد و در ادامه فلسفه شوپنهاور و نیچه مکتب نیهلیسم (پوچ گرایی) رو پدید اورده...

خوب خیلی هم طولانی در این مورد نمینویسم چون خیلی ها نمایش رو ندیدن و شاید براشون جالب نباشه...نمیشه از این نمایش حرف زد و حرفی از ئه سرین به میان نیاد :> ئه سرین یکی از طرفدارهای شدید این نمایشنامه هست (البته قابل توجه اینکه من تقریبا 1 ماه زودتر از ئه سرین این نمایش رو دیدم!)

شخصیت اصلی نمایش در دفاع از کارهایی که کرده برای آیندگان حرف میزنه....و آخرین اعترافی که برای آیندگان داره (قبل از اینکه خودکشی بکنه) حرفهای جالبی هستن که ئه سرین وبلاگش نوشته و من copy-paste میکنم براتون (لینک نوشتش هم آخر e-mail ام هست) :

"ای قرنهای آینده، اینک قرن من تنها و بی‌قواره بر کرسی اتهام نشسته است. قرن من نیکوکار می‌بود اگر انسان دشمن سفاکی نمی‌داشت که از عهد ازل در کمینش نشسته است . جانور موذی بی‌مویی که نامش انسان است .

یک به علاوه یک می‌شود یک. اینست راز ما. من برای دفاع مشروع و حفظ جان خود، جانور را غافلگیر کردم و کوبیدم. یک انسان افتاد. در چشمان محتضر او جانور را دیدم که همچنان زنده بود و آن من بودم .

این طعم گس بی‌مزه، طعم قرن من است. ای قرنهای خوشبخت، شما که با نفرتهای ما آشنا نیستید ما را تبرئه کنید. ای کودکان زیبا، شما از ما بیرون آمده‌اید، آیا می‌خواهید مادرتان را محکوم کنید؟ قرن سی‌ام جواب نمی‌دهد، شاید که از پس قرن‌ها قرنی نباشد. شاید که بمب، روشنی‌ها را خاموش کرده باشد، همه خواهند مرد، چشم‌ها، قاضی‌ها، زمان، و آنوقت شب می‌شود .

ای دادگاه شب توکه بودی و خواهی بود و هستی، بدان که من بوده‌ام. من فرانتس فن‌گرلاخ، اینجا، در این اتاق، قرنم را به دوش گرفتم و گفتم، جوابش با من در این روز و برای همیشه "

شاید جالبترین بخش این حرفها این قسمت باشه "یک به علاوه یک می شود یک"...من برداشتم از این حرف اینه که انسان علاوه بر این انسانی که هست یه قسمت جانوری رذل هم در وجودش داره که مجموع این دو نفر شده همین یک نفر که ما میبینیم! و همین قسمت جانوریش هست که باعث بخش زیادی از بدبختی ها و ظلمهای این دنیا شده...و این بخش رذل رو هم نمیتونه از بین ببره....

خوب این حرفها ترسناکن خیلی! :)) من ترجیح میدم زیاد در موردشون حرف نزنم با توجه به اینکه افکار فلسفیم خیلی با این نظریه ها متفاوته...من ترجیح میدم که دنیا و آدمها رو با دید مثبت ببینم :)

خدانگهدار

امیر

توضیح: متن این نوشته از e-mail ای هست که بعد از خوندن کتاب و در همون زمان برای دوستانم فرستاده بودم.

سلام به همگی :)

نزدیک به 2 سال پیش (19 فروردین 84) نوشته ای رو در مورد کتاب دون کیشوت برای وبلاگم نوشته بودم که امروز اتفاقی چشمم خورد بهش...از اونجایی که چند وقت هست e-mail که خودم نوشته باشم نفرستادم این نوشته رو انتخاب کردم که براتون بفرستم :)

من خیلی وقتها شده که حرفش پیش اومده و گفتم که از بین تمام کتابهای رمانی که خوندم دون کیشوت جز 3 تا بهترین ها بوده...البته بیشتر کسایی که شنیدن به این حرف خندیدن ولی من جدی نظرم همینه ;)

اگر کسی از من بپرسه که فقط میخواد یه کتاب در زندگیش بخونه و نظر من رو بپرسه که چه کتابی رو بخونه بهش میگم "دون کیشوت" :>...البته نه به خاطر اینکه بیشترین ارزش رو داشته باشه به نظر من...به خاطر اینکه این کتاب برای کسی که فقط میخواد یه کتاب بخونه خیلی کتاب مناسبیه!

از اهمیت این کتاب که بخوام بیشتر بگم...مثلا میلان کوندرا یه کتاب داره به اسم پرده (آخرین کتابش هست 2006 قرار بود چاپ بشه ولی ایران زودتر اومده بود!) که این کتاب نقد ادبی و بررسی ساختار ادبیات هست...

به 2 تا کتاب به صورت خیلی خاص پرداخته...یکی کتاب "دون کیشوت" و دیگری کتاب "آنا کارنینا" (آنا کارنینا رو الان دارم میخونمش)...در جایی از کتاب نوشته که هنر رمان مدرن را باید میراث سروانتس (نویسنده کتاب دون کیشوت) دانست...به نظر من هم ایده هایی که این کتاب داره در قرن 19 و 20 به وفور در کتابهای نویسنده های مطرح دیده میشه (نه اینکه این ایده ها رو از سروانتس گرفته باشن...روند طبیعی سیر اندیشه به سمت واقعیت گرایی بوده...ولی اولین نفر در این رابطه با فاصله زمانی چندصد سال سروانتس بوده...)

و جالبه که بدونین کتاب دون کیشوت از لحاظ ساختار ادبیات کتاب متوسط و تا حدودی ضعیفی هست(بیشتر به خاطر اینکه در اون زمان رمان به شکلی که الان هست اصلا وجود نداشته! بیشتر نوشته هایی که از اون دورانها هست اشعار حماسی هستن یا سبکهای نمایشنامه ای شبیه به کارهای ویلیام شکسپیر)...ولی ایده ای که در جریان داستان باهاش از نزدیک آشنا میشین به قدری جالب و قوی هست که 400 سال هست که این کتاب در دنیا داره چاپ میشه و به فروش میرسه :>

امیدوارم که توضیحات جالب بوده باشه براتون :) نوشته مربوط به وبلاگم رو آخر E-mail گذاشتمش.

امیر

************************

چند وقت بود که می خواستم در مورد داستان دون کیشوت بیشتر بنویسم....قبلا داستان خلاصه شدش رو خونده بودم...الان در حال خوندن داستان کاملش هستم(حدود 350 صفحه از 1300 صفحه رو خوندم!)...

قوی ترین جنبه ای که این داستان داره تقابل بین واقع گرایی و آرمانگرایی هست...

و در واقع از بین دو شخصیت داستان "دون کیشوت" یه شخصیت آرمانگرا هست و همراهش "سانکو (یا سانچو)" یه شخصیت واقع گرا هست....و جنبه دیگه از افکار این دو تا شخصیت که به نظرم جالب هست اینه که سانکو یکی از اثرات واقع گرایی که از خودش نشون میده اینه که در اتفاقهای مختلف بیشتر به فکر خودش هست و راحتی و آسایش خودش مهمترین فکرش هست....در حالیکه دون کیشوت در حقیقت خودش رو فدای آرمانهایی که داره میکنه...و مهمترین چیزی که براش مهمه اینه که عدالت و نیکی رو در دنیا گسترش بده...هر چند این کار برای خودش خیلی سخت باشه.....

دون کیشوت دچار توهمی هست که واقعیتهای دنیایی که داره در اون زندگی میکنه رو نمی تونه بفهمه...و یه نفره میخواد به جنگ همه بدی ها و ظلمها بره و در واقع میخواد ریشه ظلم و بدی رو در دنیا نابود بکنه....

چیزی که مسلم هست اینه که بسیاری از مردم دنیا در دوره هایی از زندگیشون یا برای لحظاتی "افکار دون کیشوتی" داشتن...وقتهایی که واقعیت های دنیای خارج رو درک نکردن و در حقیقت توهمی که از دنیای خارج و انسانهای اون داشتن رو به عنوان یه واقعیت برای خودشون قبول کردن و بر اساس اون واقعیتهای توهمی خودشون تصمیم گرفتن و عمل کردن...

دون کیشوت هم فکر میکرد که چیزهایی که به خیالش میان همون واقعیت موجود هستن...و اینطوری آرمانگرایی خودش باعث میشد که واقع گرایی رو از دست بده....

*************************

قسمت فارسی سایت bbc به مناسبت چهارصدمین سال انتشار کتاب دون کیشوت یه قسمت رو اختصاص داده که برای من خیلی جالب بود...

اگه که علاقه دارین پیشنهاد میکنم که یه نگاهی بهش بندازین...

دو قسمت از مقاله هایی که در مورد دون کیشوت اونجا نوشته بودن رو انتخاب کردم آخر نوشتم Paste کردم...قسمتهایی بودن که به نظرم جالبتر بودن...امیدوارم که خوشتون بیاد :)

" نخستین چهره، مرثیه ای است بر از دست رفتن روزگار سلحشوری و پهلوانی. یعنی همان اندوهی که دون کیشوت مدام بر زبان می آورد و قصد دارد آن را زنده کند. اگر با این چشم به دنیا بنگریم، پس به طرفداری از خیال پردازی رمانس ها، به طور غیرمستقیم، نگاه واقع بینانه به جهان را محکوم می کنیم. وقتی اندوهگین هستیم از نابودی آیین های آرمانگرایی، پس شادمان هم نیستیم که عینی گرایی رو به گسترش است، و دارد به وجه غالب زمانه و وجه غالب ادبیات تبدیل می شود، تا از آن پدیده ای پدید آید به نام رمان. بدین گونه، افسوس بر فراموش شدن آیین پهلوانی و جوانمردی، افسوسی بر پیدایی آیین واقعیت ستایی نیز هست.

دلالت متضاد دیگر از چهره دوم دون کیشوت نیز به همین سان است: سروانتس همذات با شخصیت رمان خود نیست، بلکه از این نجیب زاده فقیر لامانچایی فاصله گرفته و از بالا دارد اعمال و گفتار وی را تماشا می کند. از دید این چهره، دون کیشوت مردی است که لگن بر سر، در بر و بیابان نفس کش می طلبد و مضحکه می آفریند. تا سروانتس و خواننده همراه او، با نگاهی واقع گرا، رجزخوانی های او و امثال او را در رومانس ها به طنز و تمسخر بگیرند. به عبارت دیگر: مذمت آرمانگرایی از نوع دون کیشوتی آن، روی دیگری دارد که همانا ستایش واقع بینی است. بدین سان خنده های تمسخرآمیز خواننده، خنده های شادمانی از آمدن واقع بینی هم هست . "

" این چنین، زایش چهره ها از دل رمان دون کیشوت همچنان ادامه دارد. از این روست که در روزگار ما، اوهام کافکایی مقبولیت می یابند و ناگهان پدیده ای به نام "رئالیسم جادویی" ظهور می کند، یا تخیل آزادی مانند تخیل خورخه لوئیس بورخس متونی می آفریند که همه و همه، تسخری وحشتناک هستند بر توهم دون کیشوتی واقع گرایی: توهمی که با ساده لوحی رمانس ها و با معصومیت کودکانه خوانندگان رومانس ها، باور دارد که می تواند واقعیت خارج از وجود انسانی را با زبان انسانی بیان کند، آن چنان که این واقعیت داستانی بر واقعیت بیرونی منطبق باشد. "